Wywróżę Ci z dłoni przyszłość zdrowotną

Uściśnij mi dłoń, a powiem Ci, jak długo będziesz żyć

May 09, 2026

Ostatnie 10 lat życia zawodowego spędziłam starając się z całych sił, aby nie być odbierana jako “młoda, głupia kobietka”. Jedną z rzeczy, na którą zwracałam uwagę, był uścisk mojej dłoni w sytuacjach biznesowych. Uścisk musiał być silny i przekazywać sygnał o zdecydowaniu i dominacji.

Nie znam badań, które mówią o tym, że siła uścisku dłoni jest miarą skuteczności biznesowej - i bardzo wątpię, by jedno z drugim było powiązane przyczynowo-skutkowo. Natomiast jest bardzo dużo badań potwierdzających, że siła uścisku dłoni jest jednym z markerów długowieczności.

Wydaje się zatem, że moim partnerom biznesowym siłą uścisku dłoni przekazywałam raczej sygnał o swoim zdrowiu, a nie zdecydowaniu zawodowym.

Słaby człowiek to stary człowiek

Siła uścisku dłoni mówi mniej więcej o sile całego ciała. Dodatkowo, dłoń jest mocno unerwiona, więc siła jej uścisku mówi nam także o integracji nerwowo-mięśniowej - czyli o tym, jak dobrze mózg steruje mięśniami. Prosty test, w którym ściskamy specjalny sprzęt 3x po 5sekund i wyciągamy średni wynik, może być lepszym predyktorem chorób i śmierci niż zaawansowane kalkulatory ryzyka.

Dynamometr, urządzenie do mierzenia siły uścisku dłoni

I mamy na to solidne dane.

Metaanaliza 3mln pacjentów wskazuje, że pacjenci z najsłabszą siłą uścisku dłoni vs. pacjenci najsilniejsi mieli 41% większe ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny i 63% większe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Każde 5kg spadku siły powodowało wzrost ryzyka śmierci o 16% i wzrost ryzyka chorób kardiologicznych o 21%. [1]

Badanie prospektywne na 140k pacjentach mówi o tym, że siła uścisku dłoni jest lepszym predyktorem śmierci z jakiejkolwiek przyczyny i chorób sercowo-naczyniowych niż ciśnienie skurczowe! Każde 5kg spadku siły powodowało wzrost ryzyka zgonu o 16% i wzrost od kilku do kilkunastu procent zgonu kardiologicznego i niekardiologicznego, zawału serca i udaru. [2]

Inne badania potwierdzają te zależności. M. in. badanie pół miliona Brytyjczyków [3], badanie najstarszych pacjentów, powyżej 90 roku życia [4] czy badanie, które śledziło życie pacjentów przez 44 lata. [5] To ostatnie badanie wskazuje, że pacjenci żyjący 100 lat 2,5 razy częściej byli pacjentami o najsilniejszej dłoni, zdrowym stylu życia i długowieczną mamą. A jeśli chodzi o niepełnosprawność, pacjenci najsłabsi vs. najsilniejsi w innym badaniu mieli aż 2x większe ryzyko niepełnosprawności na starość. [7]

Ryzyko zgonu w zależności od siły uścisku dłoni u pacjentów pow. 90 roku życia [4]

Mało tego - siła uścisku dłoni mówi nam z jaką prędkością się starzejemy epigenetycznie. Niższa siła związana jest z przyspieszonym wiekiem epigenetycznym mierzonym zegarami DunedinPoAm, PhenoAge, GrimAge. [6] Jeśli nie pamiętasz tematu zegarów epigenetycznych, zapraszam tutaj i tutaj.

Co ma dłoń do mózgu

Słaby uścisk to nie tylko szybsza śmierć, ale też gorszy mózg. W badaniu na 0,5mln pacjentów pokazano, że pacjenci o najsłabszym uścisku vs. pacjenci o najmocniejszym uścisku mają aż o 72% większe ryzyko demencji i 87% większe ryzyko zgonu z powodu demencji. Niezależnie od czynników zakłócających. [8]

Metaanaliza na 30k pacjentach mówi o 99% większym ryzyku pogorszenia funkcji poznawczych u najsłabszych pacjentów. A także o 54% większym ryzyku demencji, 41% ryzyku choroby Alzheimera i 45% ryzyku demencji innej niż choroba Alzheimer [9]

Tylko co ma siła i mięśnie do mózgu? Okazuje się, że bardzo dużo. Mięśnie są organem endokrynnym - wydzielającym setki bioaktywnych cząsteczek nazywanych miokinami. Wpływają one m. in. na mózg, tkanką tłuszczową, wątrobę, kości czy trzustkę. [10]

Korelacja czy kauzacja?

Jak to zwykle w badaniach nad longevity bywa, w wielu tych badaniach nie możemy być pewni tego, czy korelacja = kauzacja. Mamy jednak pewne wskazówki: badania oparte o Randomizację Mendlowską.

Randomizacja Mendlowska to w uproszczeniu zbadanie, czy dany wariant genetyczny wpływa na dany efekt - i czy brak tego wariantu genetycznego powoduje brak danego efektu. To takie badanie kliniczne w naturze.

Randomizacja Mendlowska w różnych badaniach nad siłą uścisku dłoni daje mieszane wnioski. Jedno z badań mówi o wpływie siły uścisku dłoni na długość życia, ale tylko u mężczyzn. [11] Inne - o wpływie siły uścisku dłoni na mniejsze ryzyko złamań. [12]

Co ja robię z tymi informacjami?

Mierzę sobie i swoim bliskim siłę uścisku dłoni dynamometrem. Taka prosta czynność, a tak dużo mówi. Uwaga - standardy dot. siły uścisku dłoni się różnią w zależności od kraju, wieku, płci. Dolna granica wg europejskiej grupy roboczej dot. sarkopenii to 16kg dla kobiet i 27kg dla mężczyzn. [13]
Ale dla długowieczności te uściski muszą być dużo silniejsze. Peter Attia, znany lekarz od longevity, promuje luźne zwisanie trzymając się drążka (dead hang) przez 2 min u mężczyzn i 1,5 min u kobiet jako docelowy wyznacznik siły dłoni.
Dobra wiadomość jest taka, że siłę uścisku dłoni (i siłę mięśniową ogólnie) można, a nawet trzeba wyćwiczyć. Dlatego ćwiczę siłowo co najmniej 2x w tygodniu. I, co ważne, wreszcie udało mi się popracować nad siłą górnej obręczy; w przeszłości miałam bardzo słabe ręce.

Znasz kogoś, kto powinien zmierzyć swoją siłę uścisku dłoni? Wyślij mu tę notkę, będzie Ci wdzięczny/a!

A prywatnie w teraźniejszości…

Moją córkę coraz trudniej upilnować. Wczoraj przechyliła się przez barierki łóżeczka i wypadła- a ja w ułamku sekundy zdołałam ją złapać i zatrzymać w powietrzu, 5cm nad podłogą (jedną ręką, nota bene). Cała scena zajęła tak mało czasu, że nie jestem w stanie odwzorować jej w pamięci.

Jednocześnie odruchowo wręcz ją złapałam, zanim zdałam sobie sprawę co się dzieje. I myślę sobie, że my, ludzie, jesteśmy niesamowitymi zwierzętami. Nasz instynkt i nasze odruchy to supermoce, z których nie zdajemy sobie sprawy.

Człowiek to niesamowita istota.

[1] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28549705/

[2] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25982160/

[3] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5939721/

[4] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/jcsm.13619

[5] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3337929/

[6] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9891916/

[7] https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/188748

[8] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35445560/

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33613270/

[10] www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2025.1592491/full#s3

[11] https://www.nature.com/articles/s41366-025-01799-1