Czy Twoja skóra starzeje resztę ciała?

Czy dbanie o skórę to sektor medyczny czy estetyczny?

Oct 17, 2026

Niezmiennie zaskakuje mnie gotowość pacjenta do wydania kilkuset złotych na pojedyncze zabiegi kosmetyczne czy suplementy diety, przy jednoczesnym oporze przed wydaniem takich samych pieniędzy na swoje zdrowie. Nieprawdopodobne, że klient medycyny jest bardziej wrażliwy cenowo niż klient branży beauty. Mam nadzieję, że moda na długowieczność będzie ten trend zmieniać.

Jednocześnie sporo jest w medycynie obszarów, które krzyżują się z estetyką. Niewątpliwą królową tej dziedziny jest dermatologia, w której leczenie przewlekłych chorób skóry oprócz aktywności leczniczych często wymaga również aktywności kosmetycznych.

Dziś zadaję pytanie: czy dbanie o estetykę może nam pomóc żyć dłużej? I co w branży beauty ma rzeczywiste dowody kliniczne?

Disclaimer: jestem udziałowczynią spółki działającej w obszarze dermatologii, więc zgłaszam konflikt interesów przy dzisiejszej notce.

Skóra: silnik starzenia

Skóra jest największym narządem człowieka i jedynym, którego starzenie można ocenić gołym okiem. W sektorze longevity coraz częściej pojawia się teza, że starzejąca się skóra miałaby być m.in. źródłem przewlekłego stanu zapalnego (=inflammaging), który przyczynia się do chorób związanych z wiekiem.

Mechanizm związany ze zwiększeniem stężenia białek stanu zapalnego (=cytokin) przy uszkodzeniu naskórka, i na odwrót: spadkiem cytokin po naprawie naskórka, jest nieźle udowodniony u myszy. [1]

U ludzi mamy podobne badania. W jednym dość małym badaniu pokazano, że starsi ludzie po regularnym zastosowaniu emolientu odnotowali spadek komórek zapalnych we krwi. [2] Inne badanie na 255 uczestnikach mówi o tym, że obniżone nawodnienie naskórka może przyczyniać się do stanu zapalnego. [3]

Jedno z odważniejszych badań, przeprowadzone na 200 uczestnikach, mówi o potencjalnym spowolnieniu zaburzeń poznawczych tylko przez stosowanie emolientów. [4]

Podwójnie zaślepione badanie dowodzi, że 12 tygodni stosowania określonego peptydu na skórę zmniejsza ilość jednego z białek zapalnych. [5]

Problem z tymi badaniami jest taki, że albo są małe, albo zbyt mało restrykcyjne, albo badacze są powiązani z firmami kosmetycznymi. Krytyczny przegląd interwencji przeciw starzeniu skóry z tego roku opisuje literaturę jako charakteryzującą się „małymi próbami, krótkimi badaniami, subiektywnymi punktami końcowymi, brakiem właściwych kontroli i częstym finansowaniem przez przemysł” oraz wskazuje na „istotną lukę między deklaracjami komercyjnymi a solidnymi dowodami klinicznymi”. [6]

Ja z niecierpliwością oczekuję kolejnych badań, bo hipoteza jest niezwykle ciekawa.

Skóra: lustro starzenia

Są też badania na to, że wygląd skóry odzwierciedla ryzyko zgonu.

Badanie na prawie 2000 bliźniąt powyżej 70 rż. mówi o tym, że bliźnięta wyglądające starzej miały wyższe ryzyko zgonu, nawet po uwzględnieniu płci i ogólnej sprawności. Co ciekawe, efektu nie było u bliźniąt jednojajowych - co sugeruje wpływ genetyki na obserwowane cechy starzenia. [7]

Która uczestniczka badania wygląda starzej? [7]

Inne badanie prowadzone przez 35 lat na prawie 11 tys. uczestników mówi o 40% i 57% wyższym ryzyku choroby niedokrwiennej i zawału u ludzi przy 3-4 objawach starzenia w porównaniu do ludzi bez tych objawów. [8]

Przegląd systematyczny 15 badań raportuje wzrost ryzyka zgonu o 6–51% u osób wyglądających starzej niż rówieśnicy. [9] W jednym z badań zastosowano nawet model głębokiego uczenia FaceAge (walidowany na 6tys. pacjentów onkologicznych) i on również wykazał, że starszy wygląd koreluje z gorszym przeżyciem. [10]

Twarda medycyna w dermatologii

Niezależnie od tego, czy chcemy wyglądać dobrze, czy wierzymy, że dobry wygląd ma wpływ na przeżycie, jest kilka działań estetyczno-dermatologicznych, które mają skuteczność potwierdzoną w badaniach klinicznych.

Codzienna fotoprotekcja jest kluczowa - na pewno słyszałaś/eś porady, żeby stosować krem SPF nawet przy dużym zachmurzeniu. Czemu? Mamy badanie wskazujące na brak zwiększonego starzenia się skóry po 4,5 roku codziennego stosowania kremu SPF. Grupa stosująca codzienną fotoprotekcję miała o 24% mniejszy postęp starzenia się skóry vs. grupa stosująca fotoprotekcję wg uznania. [11]

Tretynoina to substancja, która również ma udokumentowane działanie przeciw fotostarzeniu, choć jej dostępność w Polsce jest ograniczona. Poprawia ona drobne i głębokie zmarszczki, jak dowodzą duże przeglądy 23 i 8 badań. [12][13]

Zaprzestanie palenia to najlepsze, co możesz zrobić dla swojej skóry, jeśli jesteś palaczem. Istnieje mnóstwo badań na związek zmarszczek i starszego wyglądu z paleniem. [14][15][16][17] Chciałoby się powiedzieć: thank you, Captain Obvious, bo każdy z nas pewnie zauważa związek palenia i wyglądu twarzy na co dzień u palących kolegów i koleżanek.

Co ja robię z tymi informacjami?

Uważam, że w sektorze dermatologii i estetyki mamy jeszcze dużo do odkrycia. Choć część hipotez wymaga większych badań do uznania ich za standard wiedzy, możemy przypuszczać, że medycyna z estetyką się miesza.

Jeśli chodzi o moją rutynę dbania o skórę, to wygląda ona mniej więcej tak:

stosuję SPF50 i unikam słońca przy wysokim indeksie UV,
stosuję dedykowane produkty do mycia skóry twarzy,
stosuję kremy przeznaczone do cery trądzikowej (choć trądziku nie mam - przynajmniej teraz),
staram się być systematyczna.

Oprócz tego nie palę i robię inne rzeczy dla zdrowia, takie jak wysypianie się i dbanie o nawodnienie (choć tu wcale nie ma twardych dowodów naukowych na wpływ na wygląd skóry).

A prywatnie w teraźniejszości…

W tym tygodniu byłam na spotkaniu UE, na którym opowiadałam co robimy w Polsce w AI w zdrowiu. A robimy dużo, i myślę, że możemy śmiało powalczyć o tytuł lidera w tym obszarze. Bardzo mi zależy, żebyśmy bez kompleksów myśleli o naszym kraju, i żebyśmy dumnie chwalili się naszymi osiągnięciami za granicą. Mam nadzieję, że patriotycznie dokładam do tego swoją małą cegiełkę.