AI przejmie kontrolę nad Twoim zdrowiem
AI w zdrowiu - hit czy kit?
Zostałam ostatnio zaproszona na konferencję o longevity. W jednym z promocyjnych wywiadów ze mną zaproponowano tytuł roboczy: “AI przejmie kontrolę nad Twoim zdrowiem” i zapytano mnie, czy to nie jest zbyt clickbaitowe twierdzenie.
Szczerze mówiąc byłam zaskoczona, bo tezę w tytule uważam za całkiem realną.
W świecie, w którym medycyna jest coraz bardziej zalgorytmizowana i może być coraz droższa, a technologia jest coraz bardziej niezawodna, posiadanie własnego AI-coacha zdrowotnego wydaje się oczywistością. A jako że nasze codzienne, małe wybory najbardziej wpływają na prawdopodobieństwo dożycia 22 wieku, byłoby wspaniale, gdyby ktoś nas do tych dobrych wyborów dopingował codziennie.
AI w zdrowiu - hit czy kit?
Skoro AI obiecuje takie przełomy, to czemu jeszcze nas nie leczy? - to jedno z najczęstszych pytań, które słyszę od sceptyków. Przypominam jednak, że mówimy o medycynie, której zajęło:
17 lat od odkrycia penicyliny do wprowadzenia jej do obrotu. [1][2] Odkrycie penicyliny jest jednym z największych przełomów medycznych, bo pozwoliło nam zapoczątkować okiełznanie bakteryjnych chorób zakaźnych. Zdawano sobie sprawę, jak bardzo penicylina może pomóc. Jej niedługi czas od odkrycia do wprowadzenia do obrotu zawdzięczamy wojnie.
22-28 lat od pierwszego zastosowania USG w badaniu jamy brzusznej do ustalenia standardu badania USG w każdej ciąży. [3][4][5] Wiązało się to oczywiście z licznymi kontrowersjami. Istnieje też badanie wskazujące, że USG w ciąży niskiego ryzyka może być niepotrzebne [6]
dzisiaj przetestowanie i wprowadzenie leku do obrotu zajmuje kilkanaście lat, a w przypadku wyrobów medycznych (jak AI) - sama certyfikacja (już istniejącego, działającego narzędzia) zabiera często 2 lata.
Gdzie zatem na linii czasu jesteśmy w podróży AI w zdrowiu?
W 2015 roku było ok. 30 certyfikowanych algorytmów AI w medycynie w Stanach i w Europie. [7] Dziś ich liczbę szacuje się na ponad 2000. Pierwszy algorytm do samodzielnego przedstawiania wyniku pacjentowi, bez pieczątki lekarza uzyskał certyfikację w 2018 roku. [8] Obstawiam zatem, że jesteśmy w połowie standardowej drogi medycznej od przełomu do popularyzacji. Jednak mimo powolności sektora zdrowotnego, AI już zmienia oblicze medycyny - tylko nie wszyscy są tego świadomi. Przyszłość jest dziś, tylko nierówno rozdystrybuowana.
Zapraszamy do doktora AI i naukowca AI
W Utah w Stanach Zjednoczonych algorytm AI został dopuszczony do samodzielnego przedłużania niektórych leków psychiatrycznych w ramach programu pilotażowego. [9] Powtórzę: pacjent otrzymuje receptę od doktora AI, a nie od ludzkiego doktora. Oczywiście po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem - również przez AI. Mimo kontrowersji już jest rzeczywistością.
W Niemczech przez dwa lata realizowano krajowy program badań mammograficznych ze wsparciem algorytmu AI. W programie wzięło udział prawie 0,5 mln kobiet. W grupie ocenianej z AI wykryto 17,6% nowotworów więcej, i to bez wzrostu liczby fałszywych alarmów! [10]
W Wielkiej Brytanii AI realnie zastąpi lekarzy. Standardowo badanie mammograficzne jest oceniane przez 2 lekarzy. Od zeszłego roku w programie pilotażowym badania w UK są oceniane przez 1 lekarza i algorytm AI [11]
W Polsce dziś z AI korzysta 13,2% szpitali [13], ale będzie ich znacznie więcej, jako że Centrum e-Zdrowia wdraża Platformę Usług Inteligentnych (=PUI). PUI jest finansowana z UE i ma być swoistym marketplace’m różnych algorytmów AI dla polskich szpitali.
A co z odkrywaniem leków? Otóż w jednej z chorób generatywna AI wskazała cząsteczkę jako kandydata na lek. Lek ten właśnie kończy fazę 2a, w której wykazano jego skuteczność. [12] Czas odkrycia i badania leku oraz związane z tym koszty zostały dramatycznie zmniejszone. Takich doniesień powinno być oczywiście więcej, ale w mojej ocenie jest to tylko kwestia czasu.
Twoje zdrowie w (nie)Twoich rękach
Dziś mamy mnóstwo aplikacji zdrowotnych, które podpowiadają nam jak dbać o swoje zdrowie: od smartwatchy (dziś trenuj! dziś się nie wyspałeś! jesteś chora/y?) przez aplikacje liczące kalorie po zdjęciu, po agentów AI doradzających w ścieżce zdrowotnej. Nie wspominając o aplikacjach do szeroko rozumianego longevity, które mają w sobie element gamifikacji i utrzymania uwagi użytkownika, również poprzez chat AI-owy.
Dzieli nas jeden, mały krok od posiadania swojego AI coach’a, który zintegruje różne narzędzia i aplikacje, będzie miał dostęp do naszej dokumentacji medycznej i będzie na co dzień z nami rozmawiał o naszym zdrowiu. Przypomni o badaniach profilaktycznych (w sposób spersonalizowany, a nie automatycznym mailem od firm diagnostycznych!), podpowie gdzie się udać ze swoim problemem zdrowotnym (lekarz? dietetyk? a może szpital?), a czasem sam zarezerwuje termin wizyty.
Takie rozwiązania już istnieją. W zasadzie ten jeden, mały krok to popularyzacja.
A jeśli cała moc AI-a będzie codziennie skierowana na utrzymanie nas w dobrym zdrowiu do 22 wieku, to trudno będzie to zastąpić człowiekiem.
Co ja robię z tymi informacjami
Uważnie obserwuję rynek. Używam rozwiązań AI w zdrowiu. No i prowadzę firmę działającą na styku AI i dermatologii.
Czy znasz osobę, która interesuje się AI w zdrowiu? Wyślij jej tę notkę, będzie Ci wdzięczna!
A prywatnie w teraźniejszości…
Dołączyłam ostatnio do organizacji dla przedsiębiorców, która jest swoistą grupą wsparcia. Co miesiąc spotykamy się i rozmawiamy o swoich wyzwaniach. Jedną z zasad jest dzielenie się szczerze informacjami, którymi nie chcemy (z różnych powodów) dzielić się z innymi.
Otwarte rozmowy o porażkach, strachu, wyzwaniach i niepewności są dla mnie powiewem świeżości. Z tak wieloma ludźmi mam podobne doświadczenia, mimo zupełnie innych profili zawodowych. Szkoda, że obecna oficjalna scena innowacji i startupów wygląda zupełnie inaczej - tam nikt nie ma problemów i każdy odnotowuje kolejne sukcesy, żadnych porażek.
[2] https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_penicillin
[3] https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-93682-1_4
[4] https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/aogs.70157
[6] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8355740/
[7] https://www.thelancet.com/pdfs/journals/landig/PIIS2589-7500(20)30292-2.pdf
[8] https://www.healthvisors.com/en/idx-dr/
[9] https://commerce.utah.gov/ai/regulatory-relief/authorized-ai-pilots/doctronic/
[10] https://www.nature.com/articles/s41591-024-03408-6
[11] https://www.gov.uk/government/news/world-leading-ai-trial-to-tackle-breast-cancer-launched